De Amerikaanse president Barack Obama heeft een aparte communicatiestrategie. Hij vaart tegen de stroom in, legt de geplogendheden van het vak naast zich neer en heeft aspiraties die verder rijken dan politiek politicienne.
Jennifer Senior doet in New York Magazine de strategie uit de doeken. 'The Message Is the Message' is een diepgravend artikel over de relatie van Obama met pers, bloggers, sociale media en het publiek. Ze stelt vast dat de Amerikaanse president bewust geen focus heeft, maar heel goed weet wat hij doet.
Informatiebombardement
In tegenstelling tot de Vlaamse politieke klasse wordt één onderwerp niet eindeloos uitgemolken. Integendeel, Obama vuurt elke dag een informatiebombardement af en snijdt in een etmaal vier, vijf onderwerpen aan. Positieve nieuwtjes krijgen niet de tijd zich te ontwikkelen, maar ook -en belangrijker- de minder leuke informatie verdrinkt snel in de informatiestroom.
Tegelijkertijd neemt Obama ook uitgebreid de tijd voor lange, doordachte en nauwkeurig opgebouwde speeches van ruim een uur. In deze redevoeringen uit hij respect voor de tegenstander, leeft hij met hen mee en gebruikt uiteindelijk hun argumenten om zijn gelijk te halen. Obama is niet de man van de confrontatie. Hij gelooft blijkbaar in het bekeren van de tegenstander.
Nieuwe media
Obama bespeelt de nieuwe media als geen ander. Hij spreekt de bevolking rechtstreeks aan, zonder passage via de klassieke media. Maar die laatsten worden wel in de watten gelegd, mogen rekenen op exclusieve verhalen en spelen ook een belangrijke rol in de communicatiestrategie van het Witte Huis.
Met succes paait Obama dus het journalistenkorps in Washington. Maar op hetzelfde moment controleert hij zijn imago dankzij de informatieverspreiding via Flickr, YouTube en andere sociale media.
Ideaal
De boodschap van Obama gaat overigens verder dan een nieuwe sociale zekerheid of extra impulsen voor de Amerikaanse economie. Obama heeft een ideaal, een welbepaalde kijk op de wereld die hij zijn landgenoten wil meegeven. Verantwoord met de maatschappij omgaan vormt daarvan het fundament.
Obama ziet in zijn takenpakket als president immers ook een rol als straathoekwerker en leraar. Hij wil de Amerikanen opleiden, hen op hun verantwoordelijkheden duiden en betrekken bij het politieke bestel.
Het artikel in New York Magazine geeft een inkijk in de 'content provider' Barack Obama. Het lezen waard.
Moeilijke tijden, crises alom, pessimisme en een bedreigde wereldspeler. Toch koos president Barack Hussein Obama voor een hoopvolle inauguratietoespraak met perspectief en warmte.
De uiteenzetting van de kersverse Amerikaanse president was ook een sterk staaltje maatschappijkritiek. Hij wees de Amerikanen op hun plichten, waarschuwde dat hij het mirakel niet alleen kan doen geschieden en plaatste iedereen voor zijn verantwoordelijkheden.
Levenswijsheden
In zijn speech bespeelde Obama thema's die bepalend waren in zijn leven. Hij grijpt vooral terug naar zijn periode als vrijwillig straathoekwerker in Chicago. Daar leerde hij het belang van 'service' in een maatschappij, zag dat heel veel mensen het niet breed hebben, motiveerde hij wijken om hun onmacht niet te aanvaarden en ging hij de confrontatie aan met cynici en criticasters.
In diezelfde wijken leerde hij om samen te werken, ook met de vijand en de moeilijke jongens. Obama heeft een visie, maar wil die niet doorduwen. Hij wil iedereen van het nut overtuigen en er dan samen aan werken. Of die wijkaanpak ook op wereldschaal zal werken, zullen we de komende vier jaar zien.
De 'eenheid' die in zijn speech vaak voorkomt, haalt hij dus niet aan omdat het bon ton zou zijn, maar omdat hij er ook rotsvast in gelooft.
Gelijkheid is een ander belangrijk strijdpunt van Obama. Vanwege zijn zwart zijn, maar ook omdat hij weet dat een land enkel verliest wanneer verdeeldheid wordt gezaaid met kleur, taal, afkomst of religie.
De meest gebruike woorden in de speech van Obama, via Wordle
Doorzetters
Obama heeft de historische speech het voorbije weekend zelf geschreven, na langdurig beraad met zijn team. Hij nam de voorbije weken de speeches door van onder andere John Kennedy, Ronald Reagan, Franklin D. Roosevelt en Abraham Lincoln.
In de eerste zinnen geeft hij onmiddellijk al mee wat zijn boodschap is: het zijn donkere tijden, maar wij kunnen samen de moeilijkheden overwinnen, zonder onze normen en waarden los te laten. Indirect wijst hij de Amerikanen op hun verantwoordelijkheid om niet bij de pakken te blijven zitten of in een hoekje te gaan huilen, maar de verandering door te voeren.
Yet, every so often the oath is taken amidst gathering clouds and raging storms.
At these moments, America has carried on not simply because of the skill or vision of those in high office, but because we, the people, have remained faithful to the ideals of our forbearers, and true to our founding documents.
Hij confronteert de Amerikanen ook met de crises en plaats een spiegel voor hun neus. De uiteenzetting is hard en to the point. Wie in deze entertainmenttijden een inhoudsloos hoera-bericht had verwacht kwam (gelukkig) bedrogen uit.
Obama verzekert de Verenigde Staten dat de crises bezweerd zullen worden. Maar dan moet Amerika zichzelf opnieuw uitvinden. Opnieuw een grote wereldmacht worden. Eentje waar hard gewerkt wordt en minder populaire maatregelen niet worden geschuwd.
'Remaking America', zo omschrijft Obama de uitdaging. Daarmee heeft hij zijn 'change'-thema op tafel gegooid. De nieuwe Amerikaanse president wil een nieuw Amerika boetseren en bij die taak rekent hij op de inzet van alle Amerikanen.
In reaffirming the greatness of our nation, we understand that greatness is never a given. It must be earned. Our journey has never been one of short-cuts or settling for less. It has not been the path for the faint-hearted - for those who prefer leisure over work, or seek only the pleasures of riches and fame. Rather, it has been the risk-takers, the doers, the makers of things - some celebrated but more often men and women obscure in their labour, who have carried us up the long, rugged path towards prosperity and freedom.
[...] But our time of standing pat, of protecting narrow interests and putting off unpleasant decisions - that time has surely passed. Starting today, we must pick ourselves up, dust ourselves off, and begin again the work of remaking America.
Hij geeft ook onmiddellijk een eerste aanzet van zijn agenda: grote overheidswerken, een frisse wind doorheen de economische ethiek laten waaien, de gezondheidszorg en het onderwijs verbeteren en zorgen in de eigen energiebehoeften met traditionele en nieuwe energievormen.
Criticasters -de conservatieven en extreem-linksen- geeft hij meteen antwoord. Obama gaat voor zijn versie van 'goed bestuur' en 'gezond verstand'. De vrije markt blijft de beste economische vorm, maar nu slaat die markt tilt. Rijkdom hoort in een land, maar moet iedereen bereiken. Overheden en subsidies zijn nodig, maar moeten goed beheerd worden.
George W. Bush
As for our common defence, we reject as false the choice between our safety and our ideals. Our founding fathers, faced with perils we can scarcely imagine, drafted a charter to assure the rule of law and the rights of man, a charter expanded by the blood of generations. Those ideals still light the world, and we will not give them up for expedience's sake.
Het beleid van zijn voorganger George W. Bush werd helemaal onderuit gehaald eens Obama het had over defensie en buitenlands beleid. De schande van Guantanamo kan hij niet aanvaarden. Ook wil hij geen wig door de wereld drijven. De as van het kwaad, de 'Coalition of the Willing' en de uitspraak "Either you are with us, or you are with the terrorists" worden door Obama's woorden in vraag gesteld.
And so to all other peoples and governments who are watching today, from the grandest capitals to the small village where my father was born: know that America is a friend of each nation and every man, woman, and child who seeks a future of peace and dignity, and we are ready to lead once more.
De nieuwe president geeft ook aan dat er een andere weg is dan een ruwe oorlog. Het vormen van allianties en het overtuigen van volkeren zijn een evengoed wapen in de strijd. Bovendien benadrukt Obama dat de Verenigde Staten zijn waarden en normen moet respecteren, ook in oorlogen en conflicten met terroristen.
They understood that our power alone cannot protect us, nor does it entitle us to do as we please. Instead, they knew that our power grows through its prudent use; our security emanates from the justness of our cause, the force of our example, the tempering qualities of humility and restraint.
Multicultureel
Onmiddellijk geeft Obama de wereld een voorbeeld naar hetwelke ze kunnen opkijken. En roept hij de Amerikanen op om hun voorbeeldfunctie op te nemen -omdat Obama ook wel weet dat er in zijn thuisland nog heel wat werk aan de winkel is.
De nieuwbakken president speecht dat de Verenigde Staten meer coöperatie en begrip tussen naties verwacht. De visie van de extremisten en terroristen deelt hij niet. Want, zo weet Obama, een lappendeken qua religie, taal, afkomst, etcetera is een meerwaarde.
We are a nation of Christians and Muslims, Jews and Hindus - and non-believers. We are shaped by every language and culture, drawn from every end of this earth; and because we have tasted the bitter swill of civil war and segregation, and emerged from that dark chapter stronger and more united, we cannot help but believe that the old hatreds shall someday pass; that the lines of tribe shall soon dissolve; that as the world grows smaller, our common humanity shall reveal itself; and that America must play its role in ushering in a new era of peace.
De wereld wordt ook rechtstreeks aangesproken. Obama vraagt meer respect in de moslimwereld, minder corruptie, meer aandacht voor de arme landen en geen onverschilligheid meer in het rijke noorden.
And to those nations like ours that enjoy relative plenty, we say we can no longer afford indifference to suffering outside our borders; nor can we consume the world's resources without regard to effect. For the world has changed, and we must change with it.
Inzet
De plicht roept. Obama haalt het voorbeeld aan van de Amerikaanse soldaat die zijn plicht in het verre buitenland vervult, omdat hij of zij gelooft in de Amerikaanse waarden en normen en daar zelfs zijn/haar leven voor wil geven. De soldaat denkt niet enkel aan zichzelf.
Die inzet die verder reikt dan de eigen portefeuille of het eigen goedvoelen; die inzet vraagt Obama nu ook van elke Amerikaan. Want de overheid kan niet alles oplossen, voegt de Amerikaanse president er aan toe.
Obama wijst elke Amerikaan op zijn verantwoordelijkheid. Hij wijst hen op zijn plichten. Verplichtingen die geen zware opdrachten mogen zijn, omdat ze nu eenmaal voortvloeien uit de waarden van de Verenigde Staten: eerlijkheid en hard werken, moed en fair play, tolerantie en nieuwsgierigheid, loyauteit en vaderlandslievendheid.
What is required of us now is a new era of responsibility - a recognition, on the part of every American, that we have duties to ourselves, our nation, and the world, duties that we do not grudgingly accept but rather seize gladly, firm in the knowledge that there is nothing so satisfying to the spirit, so defining of our character, than giving our all to a difficult task.
Winter
Obama sluit af met een verwijzing naar de geboorte van de Verenigde Staten. Ook toen was het geen leuke tijd. Er heerste oorlog, de winter was bitter koud, de vijand boekte overwinningen. Maar toch, in die crisissfeer, riep George Washington op tot samenhorigheid en hoop.
Maar toen had Obama de mooiste uitspraak van zijn hele speech eigenlijk al net gedaan. Hij refereerde op een prachtige manier naar zichzelf, een zwarte president in het Witte Huis.
This is the meaning of our liberty and our creed - why men and women and children of every race and every faith can join in celebration across this magnificent mall, and why a man whose father less than 60 years ago might not have been served at a local restaurant can now stand before you to take a most sacred oath.