Commercie

Vreemd is overigens de hardnekkigheid van het gegeven dat krantenredacties weinig commerciel zijn ingesteld. Want ze zouden teveel oog hebben voor persvrijheid, kwaliteit en diversiteit in opinies. Quatsch. Journalisten functioneren in een hypercommerciële omgeving en houden daar volop rekening mee. (Potentiële) adverteerders, partners, sponsors en bevriende bedrijven (in de media en elders) wordt de hand boven het hoofd gehouden. Alles wordt gedaan om de concurrenten het leven zuur te maken.

Vandaag bepalen woordvoerders, PR-bureaus, de eindeloze stroom persberichten, Bekende Vlamingen en de salesafdeling van de krant wat gedrukt wordt. De journalist voert aan de lopende band uit en kan -zeker in de krantenwereld- niet verder denken dan enkele uren. Kritisch zeker niet. Geen tijd met dergelijk kleine redacties. Risicovol ook, wetende dat er een hele horde jongeren staat te trappelen om in de journalistiek te gaan.

Geen vreemd schouwspel op een redactie: "Ha, Danone heeft een nieuw product op de markt gebracht, daar moeten we nog snel een stuk uit puren. Joop, kan jij in de Nieuwstraat een paar Vlamingen aan het woord laten. Ik stuur je het persbericht door, dan kan je daar een begeleidend stukje uit halen. Die beslissing in het parlement, duwt dat maar in de kolom."

Of nog: een woordvoerder aan de lijn die zegt "oh, en ik heb nog een primeurtje voor jou". Waarop de journalist trouw de versie van het bedrijf aan de andere kant van de telefoonlijn optekent en uittikt. Het moge duidelijk zijn, een woordvoerder geeft jou geen primeur omdat je elke dag het bedrijf door het slijk haalt.

In de watten

Maar het gaat nog verder. Adverteerders worden in de watten gelegd en krijgen alle vrijheid, hoe schots of scheef hun creatie wel is. De krant ondersteboven drukken? Als er voldoende geld op tafel komt, dan is de uitgever daar wel toe in staat. Zelfs het logo amputeren is voor de meesten geen brug te ver.

De diarree aan bijlages en magazines is er niet omwille van de mooie ogen van de lezers of de interesses van de journalisten. Neen, in de bijlages vormen de artikels het decor voor advertenties of ze moeten goodwill creëeren voor potentiële adverteerders. Idem dito met de 'specials' over bouwen, autosalons en sportwedstrijden. Ook de gratis cd's, de bijgeleverde boeken en stafkaarten horen in dat rijtje thuis. Alles voor het grote geld bij die blijkbaar niet-commercieel ingestelde mediagroepen.

Bovendien wordt het aantal negatieve artikels over de grote jongens à la Media Markt, Telenet of de autosector beperkt. Een vorm van zelfcensuur. De redactie krijgt immers elke dag ingepeperd hoe slecht het wel met de mediasector gaat. Je kan als journalist dan maar beter niet op de lange tenen van de geldverschaffers trappen.

De enigen die aan deze voorkeursbehandeling ontsnappen -en dan nog- zijn politieke partijen en de man in de straat. Het is immers politiek correct om politici als beroepszakkenvullers en ruziemakers te schetsen en een winkeldief; tja, die heeft geen rechten.

Vlaanderen In Actie

Rock Werchter of Pukkelpop afbreken? Neen, dat gaat niet, want je wil je gratis entreetje (en die vijf duotickets die je mag weggeven) voor alle Live Nation-concerten toch niet hypothekeren. Dat gaat ook op voor computerspelletjes, reviews van films en dvd's, auto's en ga zo maar door. De macht van de PR-machine...

Intussen is ook de plaag van publireportages uitgebroken. De adverteerder betaalt voor redactionele ruimte. Gelukkig meestal met vermelding 'publireportage', maar steeds vaker vallen die kleine letters ook weg. Knack bewandelt die schemerzone met zijn vele specials en overgenomen artikels uit partnerbladen, maar ook andere media durven wel eens over de schreef te gaan.

De overheid heeft daar ook een handje van weg. 'Vlaanderen In Actie' is zo'n voorbeeld. De opdracht op het ministerie luidde blijkbaar: het ophemelen van het Vlaamse beleid door 'neutrale' journalisten. Opdracht volbracht, hoor, want op de redacties werd uiteindelijk amper kritisch met VIA omgegaan. De kassa rinkelt intussen.

Ontevreden lezers

"Denk aan de lezer", krijgen journalisten vaak als goede raad. "Maar het mag niet te moeilijk zijn." Ingegeven door dure consultants allerhande wordt het beeld verspreid van een lezer dat een ingewikkeld stuk niet kan verteren.

Ik loop ondertussen heel wat ontevreden lezers tegen het lijf. Toch blijven ze soms de krant kopen, omdat elders hetzelfde potje wordt geserveerd: een mix van inhoudsloze emoverhalen, bij het haar getrokken (BV-)stunts, het buurtstukje, de hype van het moment en opgewarmde persberichten, aangevuld met een groot interview of een analyse om toch de indruk te wekken dat...

Weinig echte, ouderwetse journalistiek, echter.

Ingekapseld

Een opmerkelijk zinnetje in het betoog van Van Braekel:

De beroepsjournalist zit ingekapseld in werknemersstructuren, redactiestatuten, vakbondsstructuren, sectorafspraken en het ons-kent-ons-wereldje van mediamakers en politici.

Ik denk dat de meeste journalisten daar eerlijk gezegd weinig last van hebben. Vakbonden hoor je zelden op een redactievloer, de redactiestatuten -als die al bestaan- zijn er enkel ter versiering, de sectorafspraken spelen vooral een rol als het gaat over het berichten over partner-mediabedrijven of niet (Mijn Restaurant versus De Slimste Mens) en het ons-kent-ons-wereldje; dat is er wel degelijk. Maar het zijn vooral de adverteerders en de commerciële diensten die -vaak indirect- bepalen wat kan en niet kan. Véél meer dan de politieke overtuigingen of de historische zuil waartoe een groep behoorde.

Tuurlijk is het allemaal subtiel en heeft de redactie ook wel zijn vrijheid. Maar beweren dat journalisten wereldvreemde egoïsten zijn, klopt niet. Journalisten weten wel degelijk dat een krant 'een product' is dat verkocht moet worden. Maar het evenwicht is inmiddels zoek. En anders dan bij de banksector zal de overheid niet met miljarden zwaaien als de sector zich tegen de muur te pletter loopt.

(Het betoog van Luc Van Braekel en de blog van ex-De Morgen-journalist Tim F. Van der Mensbrugghe gaven me het duwtje om iets wat ik al langer kwijt wou neer te pennen. Dit is dus geen antwoord op het betoog van Van Braekel; over de toekomstige rol van het internet heb ik het bijvoorbeeld niet.)

Le Soir en het internet

Béatrice Delvaux, hoofdredacteur van Le Soir, had wél oog voor het internet. Haar webredactie vormt een deel van de redactie en is één van de vele schakels in de informatieketting bij Le Soir. Ze weegt af wat online kan, wat een primeur is in de krant, hoe het webnieuws verrijkt kan worden met video of audio, enzovoort.

Maar ook zij ziet het web vooral als "une information de base", terwijl de krant diepgravende journalistiek moet aanbieden. Voorlopig is dat waarschijnlijk grotendeels waar -dat het internet een zeer vluchtig medium is; maar ik geloof dat ook op het web plaats en ruimte is voor journalistiek met hoofdletter J. Een journalistiek die álle troeven van het web uitbuit, gaande van snelheid, over community en interactie tot de talrijke tools voor mashups en dergelijke. Internetjournalistiek, dus.

Delvaux heeft ondanks alles een volwassen kijk op het internet, en ziet het medium niet als een zoveelste boeman voor de Heilige Papieren Krant. Een enorm verschil met haar collega bij De Morgen. (Maar waarschijnlijk speelt het feit dat Demorgen.be niet door de redactie van De Morgen wordt gecoördineerd daar wel een rol in.)

Persfotografie dood verklaard

Naast een emotioneel pleidooi voor haar krant en haar werk als hoofdredacteur (met het nodige gevloek), had Delvaux een minder leuke verrassing in petto. Ze heeft op het debat de persfotografie zo goed als dood verklaard. Ze zou haar kinderen geen carrière als persfotograaf aanraden. De huidige talenten probeeert ze op haar redactie te recuperen als foto- én videojournalist voor de website.

De fotografen is de eerste groep waarop beknibbeld wordt, omdat journalisten foto's kunnen nemen en persagentschappen een eindeloze stroom beelden uitbraken. Delvaux investeert, hoe pijnlijk ze de keuze ook vindt, liever haar geld in een goede journalist in Congo dan in een persfotograaf.

Fierheid

De discussie over de job kwam ook aan bod, maar daar doken geen nieuwigheden op. Journalisten werken hard, verdienen niet zo veel, hebben veel vakantiedagen die ze niet opnemen en worden nu op weinig fatsoenlijke wijze afgedankt. Wat door de uitgevers en hoofdredacteurs tegengesproken werd.

Unisono waren de deelnemers wel over de nood aan waardering voor de job van journalist. "Geef ons onze fierheid terug", besloot Marc Van de Looverbosch.

Peter Vandermeersch

Ik ga me niet opwinden over het nieuws dat De Standaard Online brengt, ook niet over de gemiste kansen om échte online journalistiek te bedrijven en de voordelen van online verder uit te buiten. Ze doen het al zeer goed in Groot-Bijgaarden, maar het kan natuurlijk altijd beter.

De Standaard blijft artikels uit de krant en van het persagentschap Belga online pompen, zonder grote aanpassingen aan het specifieke medium 'internet'. Webschrijven brengen ze niet zo vaak in de praktijk.

Het 0-1-7-systeem van algemeen hoofdredacteur Peter Vandermeersch is ook volledig op een krantenomgeving geschreven. Niet op de krachten van een online medium: snelheid, interactie, maar ook achtergrond en verbreding.

Vandermeersch is gedreven en heeft interessante dingen te zeggen. Hij is ook een sterk ondernemer en marketeer. En hij weet eveneens waar de problemen zich bevinden:

We are not unique enough in the content we produce (papers redo TV and radio a day late)

Man vs. Machine

Ik hou me aan het voorliggende ontwerp. De homepage van de nieuwe De Standaard Online is goed uitgewerkt. Op de andere pagina's duiken teveel storende fouten op om ervan uit te gaan dat ze al klaar zijn.

Wat me wel opvalt, is de grote automatisatie. Teksten -want daar draait de website sterk op- worden in templates gedrukt zonder aandacht voor extra's (hyperlink clickable maken, een link leggen onder een e-mailadres, meer tussentitels, kortere paragrafen, etc). Je kan immers niet alles in processen gieten. En hiervoor personeel aanwerven, is --nog-- niet aan de orde. Jammer, maar perfect te begrijpen. Af en toe geeft dat wel (schoonheids)foutjes.

Eerste blik

Leg je de oude webstek naast de nieuwe, dan valt het vele wit op. Tussen de verschillende onderdelen van de website is meer witruimte. Ook het CD&V-oranje werd naar de prullenbak verwezen. Goed zo!

Maar, en dat is dan weer een minpuntje, de nieuwe website is minder contrastrijk. De vette titels zijn weg. Ook de blauwe onderdeeltitels hebben plaats moeten ruimen voor weinig opvallende woorden in kapitalen. Tussen de zinnen is meer ruimte, waardoor de gebalde 'blurbs' vervangen zijn door teasers die minder afgescheiden zijn van de andere teasers.

De horizontale lijnen tussen de artikels zijn eveneens weg. Ook dat komt het onderscheid tussen de verschillende blurbs niet ten goede. Nu is het net alsof alles op elkaar gestapeld is, à la Tetris.

De verticale lijnen dwingen de lezer dan weer om naar beneden te scrollen en belemmeren onbewust het horizontaal scannen van de pagina.

Geschreefde letters

Een zeer belangrijke verandering is de overstap naar geschreefde letters. Eenvoudig uitgelegd: Arial is schreefloos, Times New Roman is geschreefd. Het voordeel van geschreefde letters: woorden worden beter herkend. Maar op het scherm zijn ze moeilijk leesbaar.

Ik ben geen voorstander van geschreefde letters voor lange, uitgesponnen teksten online. Voor titels zijn de geschreefde letters dan weer geen probleem. Maar op DSO zou ik het toch achterlaten om ze te gebruiken. De leesbaarheid wordt er toch niet door verbeterd.

Stijl

Ik ben geen designer, ik ken de laatste trends niet, maar ik betreur de vele stijlen die op de homepage te vinden zijn: titels in allerlei groottes, inleidingen eens cursief, dan weer niet, rubriektitels geschreefd en niet, sommige woorden volledig in hoofdletters, andere niet,...

Overigens, die inleidingen in cursief mogen echt niet! Gelukkig zondigt het webteam niet aan het ellenlang onderlijnen van inleidingen of titels, zoals de collega's van Het Nieuwsblad.

Lees later

Het CD&V-oranje mag dan grotendeels verdwenen zijn, toch blijft het opduiken; als kleur voor 'lees meer', 'lees later' en de hyperlinks. Misschien moet dat oranje ietsje donkerder, want nu valt het amper op. Het is ook moeilijk leesbaar.

Iedereen zal wel weten wat 'lees meer' betekent, maar 'lees later' is niet zo duidelijk. Heel wat mensen zijn niet vertrouwd met het 'lees later'-principe. Uitleg is zeker nodig. En misschien zegt 'bewaar artikel' meer dan 'lees later'. Ik weet het niet, hé.

Het sterretje ('Stem' op de artikelpagina) dat af en toe opduikt is helemaal onduidelijk. Het komt ook niet terug bij het lijstje 'meest aangeraden' rechtsboven, waardoor de link niet onmiddellijk gelegd wordt. Je kan op de ster ook niet klikken voor meer info, of om te weten waarom 3 lezers (zo neem ik aan, of is het een score op 5?) het artikel aanraden.

Een webpagina mag inderdaad niet overladen worden met tutorials allerhande, maar onduidelijke extra's zijn ook geen reclame voor een website.

Nieuws

Opmerkelijk. Op de 'oude' thuispagina van Standaard.be staan 63 mogelijke ingangen naar nieuwsitems. De buttons en wedstrijden heb ik niet meegeteld.

De nieuwe website telt er slechts 43. De tien links verborgen achter tabs in de 'meest aangeraden' en 'meest recent'-lijstjes niet meegeteld, net zomin als de tien links verscholen in 'Niet te missen'. Je moet immers klikken om ze te zien, en dat zullen de meeste lezers niet doen.

Naast de keuze voor minder items, geeft het webteam ook artikels een 'Niet te missen'-cachet. Maar die lijst staat helemaal onderaan de webpagina. Euh... verdienen artikels die je niet mag missen niet een hoger plaatsje op de webpagina?

Bovendien, wat is het nut van vijftien (!) niet te missen artikels als er tien blijkbaar zó belangrijk zijn dat ze verstopt worden in een ingewikkeld bladersysteem.

En, elke dag vijftien artikels vinden die niet te missen zijn, is dat niet wat teveel van het goede? Ik weet wel, elke journalist vindt zijn stuk of creatie super, maar je bent toch niet zo geloofwaardig meer als je --bij wijze van spreken-- de helft van je krant als niet te missen bestempelt.

Recent nieuws

Ik surf elke dag twee, drie keer naar De Standaard Online (soms ook mobiel). Okay, ik besef 'I'm not the audience'. Maar toch ;)

Daarom is het zo jammer dat 'meest bekeken' zo'n prominente plaats krijgt op de homepage, en 'meest recent' niet. Het lijstje meest bekeken artikels is vaak 'oud'. De onderwerpen gaan al enkele uren, dagen mee. Niet zo met de meest recente artikels. Die geven weer dat de nieuwssite leeft op het scherp van de snee en altijd op zoek is naar het laatste nieuws.

Om nu het meest recente nieuws te zien, moet je klikken (en daar houden we niet van).

De Standaard Online plaatst best bij zijn stukken ook het tijdstip bij. In het lijstje van meest recente items, maar ook bij het artikel zelf. Op die manier kan de lezer zelf inschatten hoe 'vers' het nieuws is en kan hij ook afwegen of hij die dertig doden bij een ingestort archief met een korreltje zout moet nemen, of niet.

Het meegeven van een lijstje met correcties, updates, aanvullingen, etcetera is zeker ook de moeite waard. Net als bronvermelding of links naar andere en betere websites. Geef toe dat je het nieuws niet altijd volledig hebt, dat je soms een bericht moet aanpassen. Daar is niets mis mee. Integendeel, het is net de job die je van een ernstige nieuwssite verwacht.

Alleen hoofdredacteurs en collega-journalisten hebben het daar moeilijk mee. Maar de nieuwsstek is er toch niet voor hen?

De plooi

Hmm, dit wordt een zeer lange weblogpost... Anyway, ik moet zeker de verhuis van het menu van de linkerkolom naar boven aanhalen. Die move maakt ruimte vrij voor extra nieuws, maar maakt de kop van de pagina wel zwaarder. En vooral: breder.

Als er advertenties zijn, vrees ik dat je amper iets zal zien 'boven de plooi'. Dat is nu al het geval bij de Lifestyle-rubriek. Een gigantische foto duwt de tekstuele content naar beneden. De foto moet de lezer overhalen om naar beneden te scrollen...

Geen goed idee, me dunkt.

Het menu zelf is overigens veel te complex. Schrijven is schrappen... Ook in menu's. Zijn al die onderdelen echt wel nodig? Ik betwijfel het. En waarom net onder het logo een link naar het archief?

De menustructuur van Standaard.biz, de online financieel-economische poot van De Standaard, zorgt voor nog meer verwarring. Nieuws en opinie duiken hier opnieuw op, maar dan als verwijzing naar economisch getint nieuws en opinie. Een doorsnee lezer kan echter snel de link leggen met de algemene nieuws- en opiniepagina's en teleurgesteld zijn als hij op de link klikt.

De pagina 'In Beeld' is overigens een tegenvaller. Een alleenstaand beeld, that's all...

Abonnee

De Standaard Online heeft nog steeds een betalend gedeelte op de website. Is dit nog prioriteit? Op de homepage vind je er niets van terug, buiten een kleine button hier en daar. Doekt De Standaard Online zijn premiumdienst op, of heeft het andere plannen?

Als het de nieuwssite echt menens is met de betalende service, dan zou je als webteam toch een grote oppervlakte aan de dienst wijden en de lezer meegeven wat hij als abonnee allemaal kan doen: zoeken in het archief, extra interviews en wat weet ik nog allemaal. Maar dat is er niet. Een knop 'Voor abonnees' die vooral de abonnementen van de krant in de verf zet. Niets meer.

Afsluitend

De nieuwe webstek is --anders wat alle bovenstaande zou aangeven-- zeker een stap vooruit. De lay-out is rustiger en meer eigentijds. Er zijn enkele extra's, zoals het later lezen van artikels en het doorgeven van correcties, die je zeker mag toejuichen.

De horizontale menu is ingewikkeld en vergt extra kliks. Maar met een brainstormsessie kan je de ruis uit weghalen. Standaard.biz is moeilijker integreerbaar in de menustructuur.

Het webschrijven zou wat meer doorgang moeten vinden, zoals bijvoorbeeld bij De Tijd het geval is.

Ik ben ook nieuwsgierig hoe groot de impact van advertenties en speciale acties zal zijn. Zolang redactioneel en commercieel strikt gescheiden zijn, heb ik geen problemen met de creativiteit van de commerciële vrienden. Maar of dat zo zal zijn...

Ann Laenen stelt vast dat de media nog te vaak controle over het nieuws willen uitoefenen. Die filterfunctie is eigen aan een nieuwsbedrijf, maar Laenen vindt die houding niet aangepast aan de huidige online wereld.

Op het weblog CyberSoc van BBC-medewerker Robin Hamman vond ik een zeer treffende quote over hoe heel wat mediabedrijven vandaag nog steeds over het web denken:

And the way most newspaper and media companies have adapted to that change (de komst van het internet)? "I'll have these three fuck ups in the corner to do the internet and it will be fine"

Abdurahman Warsame van Al Jazeera gaat dieper in op de 'storm' van keynote speecher Michael Rosenblum. Rosenblum denkt dat de media in een zeer belangrijke revolutie verzeild zijn geraakt. Het internet heeft een even grote - en misschien wel grotere - impact als de uitvinding van de pers door Gutenberg (en Dirk Martens).

Redaciemodel 21ste eeuw

Zéér interessant is het redactiemodel die op Online Journalism Blog wordt uitgewerkt. Over drie pagina's (1, 2, 3, 4, 5a, 5b, een praktijkvoorbeeld en het overzicht) heen legt Paul Bradshaw uit hoe redacties en uitgevers allerhande deze eeuw met nieuws zullen omgaan. Alle processen krijgen met grondige veranderingen te maken. Ik heb slechts oppervlakkig doorgenomen, maar het lijkt me een zeer goede denkoefening.

Journalism.co.uk was ook aanwezig op DNA2008. Ze brengen verslag uit over de burgerjournalistiektoepassing CNN iReport, de vaststellingen van Reuters in verband met het leesgedrag van de surfer, de investeringen van De Telegraaf in video en het beloningssysteem van Skoeps.nl. Ook op hun blogs komen ze op het event terug. Zo laten ze videofragmenten zien van De Persgroep-baas Christian Van Thillo over zijn visie op online advertentiewerving en de verschillen tussen webjournalistiek en krantenjournalistiek. Van Thillo is een groot voorstander van de aparte oprichting van een webredactie. Ik geloof meer in het synergieverhaal. Hét grote onlinevoorbeeld voor Van Thillo is overigens Shibsted.

Christian Van Thillo

De Fleet Street-blog van Press Gazette (het was duidelijk druk op de Eurostar) stipt nog enkele andere weetjes aan, onder andere over het videoaanbod van Sky News, de lancering van iReport en Reuters' Ifra-software.

Meer DNA2008-nieuwtjes en verslagen bij Newspaper Video-blog (mét mp3's van een aantal panelgesprekken), Christoph.no (dag 1a, dag 1b, links, dag 2 en Stijn Vercamer die het een schoon congres vond.

Afsluitend: een lijstje met links over vanalles en nog wat dat over DNA2008 geschreven werd. Gemaakt door Cybersoc. Klik maar rond!

Media

Vranckx heeft een abonnement op de sms-service van al-Jazeera. Hij heeft zich afgemeld van de sms-dienst van De Standaard toen de kwaliteitskrant berichtte over de zwangerschap van Kim Clijsters. "Een hele nieuwe wereld ging toen open", zei Vranckx. Hij kan de stroom bomaanslagen en politiek nieuws amper bijhouden. Een enorm verschil met de sms-alerts die in Vlaanderen de wereld worden ingestuurd.

Heel veel nieuws bereikt België ook niet. De kleinere bomaanslagen, betogingen en politieke moorden worden weggemoffeld in de buitenlandkolommen, of komen helemaal niet aan bod. In het Midden-Oosten gebeurt elke dag wel iets. De bevolking wordt daar iedere keer weer met geweld geconfronteerd.

De media spelen daarin een grote rol. Vranckx vindt dat iedereen moet proberen om even in de huid van een Irakees of Afghaan te kruipen. Zij kijken naar de wereld vanuit een totaal ander oogpunt. Media streven naar objectiviteit, maar zijn het niet. Er spelen ook andere belangen mee, zoals de aanwezigheid van 'onze jongens' of de beïnvloeding door de diverse propagandamachines.

In het Midden-Oosten vinden ze dat het Westen een kruistocht tegen hen voert, dat het Westen hen vernedert en geen respect betoont. Dat ze iedereen ook over dezelfde kam scheren en uitmaken voor terroristen, terwijl de overgrote meerderheid ginds (en hier) vooral een 'gewoon leven' wil leiden. Het woordje kruistocht, gebruikt door de Amerikaanse president George W. Bush, weegt ook zwaar door. De kruistochten liggen daar nog heel vers in het geheugen. "Ook met die nuances moet je rekening houden als je wil weten hoe

Burgerslachtoffers

De oorlogsjournalist beklemtoont ook dat de meeste slachtoffers in de 'oorlog tegen het terrorisme' in het Midden-Oosten zelf vallen. Hij vindt het daarom geen oorlog Westen versus islam, zoals het Vlaams Belang ons graag doet geloven. Het is een oorlog van een handvol extremisten voor het hart en het hoofd van de inwoners van het Midden-Oosten. De aanslagen en het cultiveren van angst (ook iets waar het Vlaams Belang goed in is, nota bene) moeten de inwoners uit het Midden-Oosten warm maken voor hun extreem gedachtegoed.

De slachtoffers vallen elke dag in het Midden-Oosten. De gewone burger is er het eerste doelwit, benadrukt Vranckx. Zij lijden onder het geweld, zitten vast in een uitzichtloze situatie en worden geconfronteerd met werkloosheid en corruptie.

Een echte oplossing voor de conflicten heeft Vranckx niet. Hij ziet het vooral als zijn plicht om te berichten over het brede kader en over welke impact oorlogen op gewone mensen hebben.