Kapingamarangi Stories from 'round the world

Het Nieuwsblad publiceerde afgelopen weekend in de editie Limburg een opmerkelijk opiniestuk over het drama op de weide van Pukkelpop. Het schrijfsel was niet echt iets om naar huis over te schrijven, was onnodig hard en er zaten feitelijke onwaarheden in.

Ik ga de column dus niet verdedigen, maar ik stel me wel vragen bij de reactie van de hoofdredacteur. En dan vooral het zinnetje:

Van zodra ik op de hoogte was van het bestaan van deze tekst (zondagmiddag) heb ik het onmiddellijk van de website gehaald.

In de online mediawereld is het bijna een automatische reflex bij probleemstukken: offline halen en deleten. Ik snap het wel. De mogelijkheid is er. Je wil misbruik vermijden. Maar toch heb ik het daar ook een beetje moeilijk mee. De column in de krant zal immers nooit herroepen kunnen worden. Het kwaad is geschied. De hoofdredacteur mag nog op zijn hoofd gaan staan, de gedrukte letters zullen niet plots oplossen. Maar online kan je wel snel iets weghalen en doen alsof het nooit gepubliceerd is. En dat is eigenlijk oneerlijk.

De column leeft nu verder als screenshot van de PDF van de krant op een iPad op de website Yfrog en waarschijnlijk op enkele andere websites en blogs. Gelukkig maar. Maar bij Het Nieuwsblad Online is van de column geen spoor meer terug te vinden.

Niet verwijderen

Bij mijn opdrachtgever Energeia worden artikels niet verwijderd. Ook niet als ze foute info bevatten of de bal mis slaan. Af en toe voeren we wel wijzigingen uit of plaatsen we een aanvulling, maar dan melden we dat omstandig en geven we ook de oude info mee. Dat lijkt me een veel betere aanpak. Eerlijker ook. Naar de lezer toe, naar de betrokkenen toe en naar de archieffunctie van een nieuwssite toe. Dat laatste is misschien nieuw (nouja, het internet is nu ook niet zo nieuw) voor dagbladen. Info krijgt dankzij het web een veel langere levensduur. Het verdwijnt immers niet meer de volgende dag samen met de aardappelschillen in de vuilnisbak.

Update: Het Nieuwsblad is slechts één voorbeeld. Clint heeft ook zoiets gepresteerd. Ik zou op dezelfde manier reageren voor ieder medium dat delete-plannen heeft, wat niet wil zeggen dat ik het kan verhinderen. 17:45: Nu, door excuses aan te bieden, doe je natuurlijk niet alsof je nooit iets gepubliceerd hebt. Maar hopelijk snap je wat ik bedoel…

Dit stukje schreef ik op 22 augustus 2011 op Google Plus.

Degelijke Ter Zake. Goede journalistiek. Sterke Chokri Mahassine en burgemeester Hilde Claes. Chokri die uitlegt wat er op ‘zijn’ Pukkelpop gebeurt, dat deed me wel iets.

Lessen die ik (maar wie ben ik, hé) na de uitzending trek: zorg voor voldoende (nog meer) communicatiemiddelen op weide, camping, parking, invalswegen, etc die je ook flexibel kan aanpassen. En monitor ook sociale netwerksites.

Sneller communiceren

Persoonlijk (maar alweer, wie ben ik) denk ik ook dat de communicatie ook sneller en regelmatiger had moeten gebeuren. Ik begrijp de opbouwende aanpak en het wachten op 100% zekerheid, maar ik denk dat dit een snelle communicatie niet hoeft uit te sluiten. Naar publiek, bezorgde burgers, media en eigen medewerkers toe. Want zelfs al zeg je ‘we hebben nog geen info, want we kennen nog niet alle details’ of ‘we hebben nog geen beslissing genomen over morgen, maar vandaag laten we om die en die reden muziek uit de luidspreker komen’ is beter dan publiek, media of medewerkers in het ongewisse te laten en hun eigen scenario’s te laten brouwen.

In zo’n geval moet er wel slechts één aanspreekpunt zijn. Een infopunt waarnaar iedereen verwijst. Als woordvoerder mag je in die omstandigheden ook niet off the record gaan, want dat is net voer voor scenario’s allerhande. Journalisten zijn dol op off the record-weetjes (de zes doden van de brandweer van Sint-Truiden, bijvoorbeeld), want dat kunnen ze als achtergrondinfo gebruiken. Maar dan weet je als organisator niet hoe ze het gaan gebruiken. Ook liegen is uit den boze. Het belangrijkste is dat je door zelf te bepalen welke info je geeft, je mee bepaalt wat de journalisten in hun berichtgeving meegeven en hou je als organisator, hulpdienst ook wat meer controle over het geheel.

Chaotisch

Ik weet niet hoe het precies gegaan is. Ik was niet in het veld en keek maar langs de zijlijn toe. Maar naar wat ik uit de getuigenis van Kevin Major destileerde, was er weinig tot geen informatie. Als die er was, was ze bovendien chaotisch. En dat gevoel haat een journalist. Voorts tast het ook het vertrouwen van het publiek aan.

Misschien had de organisatie ook Studio Brussel wat actiever mogen inschakelen. Niet als hard nieuwsmedium. Maar het zou een ideaal kanaal geweest zijn om praktische info te geven, denk ik. Had Studio Brussel gisteravond en -nacht elke tien minuten het noodnummer, extra verkeersinfo uit Hasselt, nieuwtjes over ontoegankelijke delen op de camping, etc. meegegeven, ik had dat als luisteraar niet erg gevonden.

Het boekje

Just my 2 cents na de Ter Zake-uitzending, dus. Zo’n ramp vermijden is onmogelijk, maar we mogen er wel lessen uit trekken. Dat is overigens geen kritiek op de organisatie. De wind konden ze niet tegenhouden en eens je voor zo’n ramp staat, loopt niets meer volgens het boekje. Of volgens je script dat je tien keer hebt geoefend…

Toch is volgens mij (maar het kan beroepsmisvorming zijn) op vlak van communicatie ruimte mogelijk voor verbetering. Met kleine ingrepen, degelijke draaiboeken en het goed doorpraten van die crisisplannen met alle medewerkers.

Dit stukje schreef ik op 19 augustus 2011 op Google Plus.

In de online cinema Mubi heb ik afgelopen weekend de documentaire ‘Detroit, Wild City‘ in het gratis gedeelte gevonden. Het portret van de autostad door de Canadese regisseur Florent Tillon geeft de neergang van de stad weer en raakt ook de hoop van de achtergebleven inwoners aan.

Detroit, Wild City legt weinig uit. De context, de analyses, de inzichten ontbreken. Amper uitleg over de rijke geschiedenis van de stad. Geen inkijk in de hedendaagse problemen van werkloosheid, drugsmisbruik, criminaliteit of leegstand. Maar Tillon slaagt er wel in de vele botsende gezichten van Detoit samen in één documentaire te brengen.

Leeggelopen

Detroit is een leeggelopen stad. De industrie is sinds de zestiger jaren beetje bij beetje weggetrokken. Klap op de vuurpijl was de bijna-faling van General Motors enkele jaren geleden. In het zog van de fabrieken zijn ook de inwoners op zoek gegaan naar betere oorden. De toekomst van Detroit oogt nog steeds somber. En intussen neemt de natuur de stad over en zoeken de achterblijvers naar de beste overlevingsstrategie. Sommigen slaan zelfs aan het boeren.

Tillon schetst die uiteenlopende facetten van de hedendaagse stad, zonder de emotionele toer op te gaan. Hij valt ook niet in apocalyptische omschrijvingen of utopische stadsverhalen. Tillon trekt door de stad en probeert zo goed als mogelijk de positieve en negatieve krachten samen te brengen. Zonder context, maar met wondermooie beelden van vervallen industrie en mensen die wel degelijk geloven in de toekomst.

De volledige documentaire staat op het on demand-platform van Mubi.

NRC Handelsblad provoceerde afgelopen donderdag met een voorpagina waarop veertien redenen worden opgesomd om niet te geven aan de acties rond de hongersnood in Oost-Afrika. En één reden om wél te geven. Maar heel wat lezers interpreteren de voorpagina niet zoals ik ze heb begrepen.

Honderden NRC-lezers en webreageerders vinden de opsomming van NRC Handelsblad verkeerd en ongepast. Ze noemen het walgelijk, onverschillig, haatdragend, een flutstukje.

Hoofdredacteur Peter Vandermeersch had wel gehoopt en gerekend op een reactiestorm, maar had waarschijnlijk niet zoveel negatieve reacties in gedachte toen hij groen licht gaf voor het opmerkelijk artikel. Hij twitterde dan ook:

Moet ik mij boos maken op hen die voorpagina #nrc niet begrijpen? Of gewoon diep treuren over zoveel domheid?

De bewuste voorpagina van NRC Handelsblad

Domheid, maar dat is niet het enige. Wereldbeeld speelt ook een rol, denk ik. Sommigen lopen met zo’n negatief wereldbeeld rond dat ze deze opsomming zo graag letterlijk nemen en de laatste paragraaf makkelijkheidshalve niet lezen. Had NRC Handelsblad in duidelijke woorden opgeroepen om veel geld te geven, dan hadden diezelfde mensen de krant verweten een imagocampagne op te starten op de kap van hongerende Afrikanen en dat de ramp de redactie eigenlijk geen moer interesseert. Natuurlijk zou er ook een sneer bij moeten om duidelijk te maken dat de hongersnood de schuld is van de Amerikanen of breder het Westen.

Daarnaast zijn er aantal mensen die tijdens de lessen begrijpend lezen steevast indommelden en nu alles letterlijk interpreteren. Van de bijbel, over de Koran tot de Hollywood blockbusters en de voorpagina van NRC Handelsblad. Jammer genoeg is dat ook zo geen kleine groep…

Foute boel

Ik vond de voorpagina evenwel geweldig en een van de weinige ogenblikken dat ik op het punt stond om 40 euro op de rekening van Artsen Zonder Grenzen te schrijven. Want, ja, het geld voor noodhulp helpt de mensen slechts een seizoen verder en structureel verandert er inderdaad niets. ‘t Is daar een zootje met conflicten allerhande, khat, religieuze conservatieven, een mank lopend economisch- en landbouwbeleid en de gebruikelijke geopolitieke knoop.

Maar zijn dat redenen om te zeggen: “Fuck you hongerlijders, ik geef enkel iets aan lange termijnoplossingen zodat jullie over 15 jaar een tegenvallende oogst en de klimaatverandering te boven kunnen komen. Jammer voor jullie…”?

Andy Rutledge heeft een straffe kijk op de nieuwssite. Hij vindt dat er teveel rommel op de nieuwssites staat en dat het allemaal best wel strakker kan. Met The New York Times als voorbeeld geeft hij aan hoe het anders kan.

Belangrijkste lessen (volgens mij):

• haal nieuws en opinie uit elkaar
• geef duidelijk het verschil aan tussen opinie en nieuws
• de headline is het belangrijkst, intro’s niet
• video, reacties, etc zijn deel van het artikel, geen aparte features
• alle aandacht voor nieuws

Eigenlijk is het een doorgedreven vorm van cut the crap. Gooi alles overboord wat er niet toe doet en focus enkel op nieuws.

Hij breekt ook een lans voor een betaalmodel voor nieuws, want ‘you pay for valuable information. Fluff you get for free’.

Krantenmakers en internet, het botst. Gisteren zagen we daar opnieuw enkele mooie staaltjes van.

Nieuwssite VRT

In de beheersovereenkomst over de openbare omroep staat ingeschreven dat de nieuwswebsite van de openbare omroep minder aandacht moet besteden aan tekst. De politiek neemt zo een wens van de krantenmakers over, want zij vinden tekstueel nieuws op internet hún domein. Niet iets voor de anderen.

Vanuit een economische kortetermijn invalshoek begrijp ik de hoeraberichten van de krantenmakers. Als voorstander van vrij ondernemen, vrije concurrentie en de vrije markt al veel minder (maar dan zouden we misschien beter geen openbare omroep hebben…). Maar als diezelfde krantenmakers ook nog beweren dat de openbare omroep ondanks de beperking nog steeds een goede nieuwssite kan maken, dan begrijp ik ze helemaal niet.

Video, audio, foto zijn op een nieuwssites slechts van bijkomend belang. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat surfers vooral op zoek gaan naar tekst. Eenvoudig gesteld; ze kijken eerst naar de koppen en dan pas naar de plaatjes. Een goede, algemene nieuwssite wordt dan ook gedragen door tekst geschreven op maat van het internet. Niet door video, foto of andere multimedia.

Ik hoop voor hun overgesubsidieerde business dat de krantenmakers op het net net volop investeren in hetgeen ze de openbare omroep net ontzeggen.

Copiepresse en Google

Google interpreteerde het vonnis dat Copiepresse ooit toejuichte in zeer strikte zin en gooide de Franstalige en Duitstalige Belgische media uit Google. Helemaal. Niet enkel uit Google News. Niet enkel uit Google cache. Maar uit de hele Google-zwik. Zoek maar eens op Google.be naar ‘La Libre Belgique’ en je moet het met Wikipedia doen.

Het gaat blijkbaar over woordjes en komma’s, maar de rechter gaf begin mei Google de opdracht de Copiepresse-leden uit “de actualiteitspagina’s” van Google weg te halen. En aangezien de algemene zoekresultaten ook zeer actueel kunnen zijn, lijkt het me logisch dat de resultaten ook daar verdwijnen. Maar bij Copiepresse wilden ze enkel uit Google News en de cache verdwijnen.

Soit. Le Soir doopte de pen in vitriool en schreef een uiterst giftig commentaar. Als zou het over N-VA gaan. Google bedreigt de vrijheid op het internet, klinkt het uit het toetsenbord van Philippe Laloux. Bij La Libre Belgique spreken ze consequent over diefstal. Nochtans biedt Google de krantenmakers tig van mogelijkheden aan om hun opname in de Google zoekresultaten aan te passen. Uitsluiten uit de cache kan eenvoudig via een regeltje code in Robots.txt, in Google News kan je ook zelf bepalen welk stukje tekst getoond wordt of kan je je er zelfs helemaal uitschrijven, etc.

Maar om de een of andere reden kon Copiepresse niet verkroppen dat het een beetje controle en wat woorden aan Google moest afstaan in ruil voor circa een kwart van de traffic die een modale krantensite dankzij Google extra genereert (via Google News een pak minder, dat is waar). Voorts zag het plots het businessmodel wijzigen, want Google betaalde niet voor de overname van die beetje woordjes en schermde het dus ook met diefstal en het niet naleven van auteursrechten.

Nu heeft Google de kleine David een koekje van eigen deeg gegeven. Benieuwd welke démarche David nu zal maken in zijn strijd tegen Goliath.

In het Parijse Gaîté Lyrique spelen de Amerikaanse technolegende Carl Craig, de Luxemburgse jazzpianist en grote belofte Francesco Tristano en de invloedrijke technoproducer Moritz von Oswald. Een gedurfde, verrassende combinatie. De Franse zender Arte zond het concert op zijn website uit. Een kijkje meer dan waard! En de volumeknop volledig open.

Nick Nuyens heeft de Ronde van Vlaanderen gewonnen. De renner uit de Saxo Bank-stal fietste in de schaduw van de toppers, maar was wél present toen Cancellara de beslissende aanval inzette.

Nuyens heb ik niet gezien tijdens de passage van de Ronde van Vlaanderen in Velzeke. De kasseien van de Paddestraat vormen voor het gros van de renners geen echte hindernis. Althans, zo lijkt het toch, want het kleurige peloton zoeft voorbij. Hier en daar herken je iemand. Stijn Devolder in zijn driekleur, uiteraard. En natuurlijk ook de boomlange Tom Boonen. Maar een naam plakken op de rest? Neen, voor een amateur als ik is dat veel te moeilijk. Bijna tweehonderd renners staan aan de start van de Ronde van Vlaanderen. Ik ken die niet allemaal. Ik volg het wereldje ook veel minder.

Op de Vesten in Geraardsbergen heb ik overigens ook Philippe Gilbert opgemerkt. En Chavanel en Cancellara, want die reden toen nog voorop en dan is ze spotten veel makkelijker. Na de passage van de Ronde loopt Geraardsbergen overigens in sneltempo leeg. Hier en daar blijft nog wat volk hangen, maar zij weten de volgende dag bitter weinig over die zondag van Vlaanderens Mooiste ;)

De film ‘The Social Network‘ wordt terecht met goede kritieken overladen. De acteerprestaties zijn puik, het verhaal spannend en de knipoogjes geslaagd. Alle lof voor de ploeg die zo’n boeiende film kan puren uit twee rechtszaken, een virtueel vriendenplatform (Facebook) en een boel programmeercode.

Mark Zuckerberg zou kop van jut zijn in de film, maar toen ik de zaal buitenwandelde, had ik vooral veel respect. Okay, hij ging (deels) aan de haal met het idee van een ander. Maar toch. Hij en zijn medestanders sleutelden dag en nacht aan de website en het achterliggende systeem. Zij gingen op zoek naar kansen, grepen mogelijkheden en bleven steevast geloven in het project. Ook als het wat moeilijker ging, ook als er elders leukere dingen te doen waren, ook als ze vrienden opzij moesten zetten.

Focus en inzet

Vandaag plukt Zuckerberg (26) al de vruchten van zijn keuzes en inzet. Heel wat ondernemers moeten langer geduld uitoefenen. Maar zij herkennen waarschijnlijk wel de drive, de inzet en de pijnlijke keuzes die Zuckerberg heeft gemaakt (en nog vaak zal moeten maken). Twee sleutelwoorden duiken ook in de film op als belangrijke les voor een succesvolle business: inzet en focus.

De verfilming neemt uiteraard af en toe een loopje met de werkelijkheid. Zo is een film nu eenmaal. Het literair tijdschrift The New Yorker heeft trouwens een uitgebreid artikel over het leven en de mens achter de mede-oprichter van Facebook.

In een recensie over Apache wordt een eeuwenoude discussie opgerakeld. Leent het internet zich wel tot diepgravende journalistiek.

Maar misschien leent het ene medium zich beter tot diepgravende, en dus langere, stukken dan het andere. Het ene is dan print, het andere: web.

Ik had gehoopt dat alvast de jonge generatie de vele mogelijkheden en het enorme potentieel van het internet zou inzien, maar jammer genoeg is dat dus niet het geval. Het web is een snel medium, jawel. Maar evengoed is het tergend traag. Wie houdt van archieven, analytische discussies over punten en komma’s, eindeloze threads en wetenschappelijke teksten komt er evenzeer aan zijn trekken.

De discussie is eigenlijk een non-issue. Radio, televisie, krant, magazine, het gesproken woord; elk kan evengoed gebruikt worden voor diepgravende items als voor kort, hard nieuws. De verpakking is anders en de aanpak vergt maatwerk, maar geen enkel medium sluit een boodschap uit.